YEW ÇAY BIDIN Ê MERDIM ZÎ

Rêhmeta Saîd Elçî, dewê Çolig Zeyneb  ra bi .Quekê ê  êşirê Az ra wo.
Derheqê cuwiyayişê ey di zaf kesan nişte niştî.
Zaf hocê nêkeno ez cuwiyayişê ê biyarî zuvan ser.
Mi waştig ez yew anekdot derheqê ê di bidî şima zunayiş.

Sêid 1950 ra pê miyan xelasiye-azadiyê kirdandi cê xwî girot bi.
Ew waxt ra pê cuwiyayişê ê dı yew rehatê çınêybî
Sêid 1950 di semeday xebata şibi Istanbol.  Badê na xebatê Istanbol  muhasebecîyey kerd û heta şehîd kewtiş yi ni mesleg di şuğulyabi.

Sêid çi falîyeto ke kurdan eleqeder kerdêni tede cayî xo girotên.

Huqmat 1959  di yew operasyona pîl viraştibi. Sêid pa 50 embazan xo ya amebi tepiştiş. Nizdê yew ser hepsê zindanê Istanbolid mendibî.
A operasyondi çiqas zonayê û vijnayê kirdan estibî piyor amebî tepiştiş. Ba di heps û zindan Sêid şibi Kütahya sûrgun.

Sêid rê rê omênî Çolîg kê brayê û merdimanê xo ziyaret kerdinî. Waxtag bomênî Çolîg huqmat Çolîg tim yew merdim vistinî ê dima takîbê ê kerdinî. Kam yenû ê het kam di qisê kerdinî ê merdim xeber dênî huqmat.
Waxtê Sêid di Çolîgid zaf merdim êsayê miyan xelasiyê Kirdan di cê xo girotibi. Bad kiştiş Sêid ra pêy ê insanan xo xelasiyê kirdanra dûr tepiştibi. Qij'i ê merdiman zafin eyro hetê huqmat dê ,vera xelasiyê kirdan di cê xo girotû.

Sêid yew ruec yenû Çolîg Qehwexanedi şarî Çolîg  dormaley êy dı top bêni. Merdımê huqmat zî teber dı goş dunû êyn ser.
La belê Sêid zunû ew merdımê huqmato.
Sêid xob xo fikriyenû :
Ez se bikerî ê merdimi huqmat ucara bifetilnî.
Sêid mezgê xo di yew plon virazen.
Sêid vindenû xebatox çay vila qu. Plonê xo bidi kerdiş.
Xebatoxe Qehwexonê çay insonra kenû vila. Sêid xebatoxra vunû:
Yew çay bidi ê merdim mi nê teber, la ti tera peran nigênî.

Xebatox çay'ê  e merdim benu verê ê di nonû ruê. Merdim çay'ê xo şimenu. Cemaat Sêid zî waxt yêrî û hin bênî vila. Merdim Sêid zî warzenu pay û heq'e çay'e xo bidu  xebatox vunû:
-"Heq çay'ê to Sêid  beg da wa"
Merdim huqmat şarmizar benû. Zunû Sêid ê şinasnenu. Verê qehwexonêra benû vîn.

Bımanin weşidi.

Irfan KAYA

Xel Meh Xun dewe Çolig Çiris ra bi

Mehlê Musyon di ma cirun yewbînan bi.

Teraqê xal Xel zaf weşîbî.

Ê waxt insan binî meyman yewbînan û çi eyn ser ra vîyertibî, ardînî zuwan ser.

Xel Meh Xun 1972 de dinyayê xo bedelnay. Ew waxt nêzîkê heştay (80) serrî bi.

Xel Meh Xun zaf zonayê û miyan qomê xo de merdimê esayî bi.

Xel Meh Xun civantiyê xo de vatî ma şinî Diyarbekir, baxçê Hewsel de xebitînî. Ew waxt ma Diyarbekir de yew bon kîra kerdibî, roj ma baxçund xebitînî, şew ma amênî keyê xo.

Karê ma erdê baxçan kenayîş û raharê aw viraştîş bi.

Xal Xelîl vatî:

— Yew roj ma karê xo kerdibî, ma ageyrênî keye. Ma tim yew rahar ra şinî keye.

Embazan ma a roj wa, ma êyr sobîna rahar ra şinî keye.

A rahar zî verê kerxonî ra vîyertênî.

Hêşê şima! Mi nêzonênî û xeberê mi zî tewera çinê bi.

Ma amebî vêrê kerxonî. Yew cênekê kerxonî reka werdibî; qalî bêedeb fekê yê ra vecenî.

Mêr û huyê hê ma kiftidê ma, rahar ra şinî. Cênek çim vist ma hetê ma wa amê û qalî pis û bêedeb çi ame fekê yê mara day.

Ez embazan ra zaf hêrs biya.

Ma şî keye. Mi embazan ra wa:

— Şima zonênî a rahar ser de kerxonê esto. Şima qey ma a rahar ra berdî?

— Kesî sot nêkerd.

Çi amê mi fekê mi êyn ra va, mi embaz pîyor bêarz kerd.

— Na yena zunayîş! Şima cara kerxonecî bî, hayê mi tewera çinê bî!

Sûcê a cênek çinê bi.

Kam a cênek vistibî o hal, sûcê eynî yo.

Hêşê şima! Mi wa şima qebrax nêbinî, se a cênek şima ra ê qalî pis nêdênî.

A esqutek eyr ma piyor hetêk nê.

Şimad hêya û şarmê esto se, şima na qebraxî tereknênî.

Bimonîn weşîd.

Irfan Kaya

YEW MERDIM Û ERCIYAYÊ MEHMUD YÜKSEL

Mehmud Efendî

Mehmud Efendî 1924'de Karêr di amê û dinya.

Waxtê Herbê 2. Cîhanî, mamoste bî. Ew waxt ra heta 1975 zafî însan ma binê destê ey ra vîyert bî, wendox û niştox.

Mehmud Efendî zaf yarûn bî, pa nêya teraqê ey zî zaf weş bî.

Mehmud Efendî warîştiş û roniştişê xo di zî yew merdimê mehqûl û zî zanayê yew pîlê ma bî.

Şarê ma cîrî zaf hürmet kerdinî.

Çend anekdotê Mehmud Efendî ser mi eşnawitî bî. Mi waşt ez biyarî zûwanê ser.

Pa nêya ni merdimê ercîyayê zî biyarî Çoligicon vîr.

Mehmud Efendî ponc lacê ey estibî. Lacê ey piyor wendibî.

Kemal, Ednan û Doğan mamoste bî. Cemal û lacê ey bîn çi kar kerdinî, mi vîr nînû.

1980 ra pê kêyê yê şîyabî ra. Çahar lacê yê ameybî tepîştiş, hêpisxanê Tirkan di bindest bî.

Tornê yî, lacê Kemal, babê yî bindestib. Mehmud Efendî tornê xo ra vano:

— Qey ti xwîr nivûnên?

— Ti biwun, ez qayîl a tuê bidî wendiş, pîyorê masrafûnê tue zî ez duna?

Tornê yî vano:

— Bawqal! Ez qayîl nîya biwunî. Babî min û Apê mi pîyorin wendibî, bon çi ekê hê ça dê?

Mehmud Efendî heq dunû tornê xo û fekê xo tera veradunû.

Ahmed Dirihî çend bomênî Çolig şînî kê ni qede merdiman eyn pers kerdinî.

Êhmed vatî:

— Yew ruec ez honc şîya kê Mehmud Efendî. Ma pîya vecyêbî çarşûyê Çolig. Ma pîya rahar Darê Hênî serd di gêyrênî. Ma amê vêr Gazino yê subayan. Merdimê Mehmud Efendî, rehmetî Hikmet Hoca, ho cer'ra yenû.

Hikmet Hoca Kemalist bî.

Ni semedra Mehmud Efendî yarûn la, vano:

— Êhmed, xo bidi kişt! Bon çi? Lacê Atatürk ho yenû.

Êhmed vatî:

— Ez zaf qalê xalê Mehmud serê hûyeya. Çerrê mi vîra nêşina.

Sebeb zî qayîl nîyî Hikmet di a hêl qisê bikirî.

Mehmud Efendî her ruec mêhkem omênî Qahwê rehmetî Îslêh di roniştinî. Çi havadis bibinî eşnawitinî, ser mûşere kerdinî.

Embazê ey zî piyor merdimê esayê û zanayê bî. Gorê yew di sehat yo û embazan xo teraqnênî.

1987 di Erbakan ameybî Çolig. Honc seçim estibî. Erbakan Çoligicon ra semedê partiyê xo ya rey waştibî.

Çoligicon ra vatibî:

— Şima rey dun mi se, destûnê xo hava'nîn, çi sund mi wend, şima zî vengê xo berz bikin û sund biwunîn. Şima gera soz bidî mi.

Mehmud Efendî zî şibî goştarîyê Erbakan kerdibî.

A ruec kam şibî kombîyayîşê Erbakan, sund wendibî.

Mehmud Efendî badê kombîyayîş omebî Qahwê Îslêh.

Wa:

— Ero Çoligicin, şima di! Erbakan omê na dayê şîma qin, şima sund day û reyê xo honc giroto şî.

Homa rehmê xo pê bikerû, ma a ruec huyayîş ra paşt ser heme qeldiya bî. Mehmud Efendî zî ni qeydê yew merdimê ercîyayê bî.

Mehmud Efendî par, 28 Îlon di, dinyê xo bedelnay. Homa rehmê xo pê bikû.

Îrfan KAYA