Hês û Hêcî Sêid Began

Hês û Hêcî Sêid Began dezayê yew binanê.

Hêcî Sêid, Harbê Virrisî (Rus) de serbazê eskeranê Osmanlî bi. Dezayê ey, Hês, zî hem Harbê Virrisî de, hem zî piştî qiyyamê Şêx Sêid Efendî de, cê xo girotibî.

Hês Began, badî qiyyam, şibi binê xêt. 1930 de huqmat qanunê af vetibî û ey zî binê xêt (Suriye) ra tepîya agêyrabi welat. Cuwayîş û jîyanê xo Çolig de berdewam kerdî.

Dezayê Hês, Sêidê Began, zûnayê Tirkî zî rind zonênî, la belê Hês Began Tirkî nizonênî.

Çolîg newe bibi vilayet û yew Vali tayîn benû, yenû Çolig. Binatê Valî û Hêcî Sêid Began rind bî.

Hêcî Sêid yew roj Valî dehwêt ken kê xo. Valî benû meymanê Hêcî Sêid. Dezayê ey, Hês, zî yenû kê Hêcî.

La belê Valî, derheqê Hês de verî taqîbat viraştibî û derheqê Hês de her çi zanayîşê xo bî, zanênî.

Hîrî hemê nûn xo wênî, dima pero pîya tereqnênî.

Hêcî Sêid tersenû, la belê dezayê ey Hês, verê Valî de çi ko xelet vacû, ez şarmizar bibî.

Hêcî Sêid yo deme veciyenû teber. Hês zî temî kenû û vûnû:

— Heso, ez ha veciyêna teber. Valî to ra çi pers kerd, se ti tewe nêvacî?

Hês zî vûnû:

— Tamam deza, wa çim to pêd nimon.

Hêcî kono teber, la belê firsêt kono Valî dest, Hês ra qayîlo çi pers biko û fekê Hês ra xeberan bigero.

Valî vûnû:

— Hêsen Efendî, “Siz Mendo’da silah arkadaşlarınızla birlikte ne yaptınız?”

Hês Began vûnû:

— “Valî Beg, valla biz ananî si.....tin, eskerî qir ettîn.”

Qalê Hês, serê Valî benû sur zê çila.

Hêcî Sêid tepîya agêyrenû zerrê unîyenû. Valî biyû sur zê çila. Hêcî Sêid fam kenû ke binatê Valî û Hês de çi vîyertû.

Hêcî Sêid vûnû:

— Heso, to vatû se rengê Valî xeripiyo?

Valî a deka cê xo ra benû berz û vûnû:

— Ez hîn şina!

Hûrd pîya Valî viyarnên, tepîya agêyrenî zerrê.

Hês vûnû:

— Deza, wallah mi tewe û xirab nêvatibî. Mi ra pers kerd ke şima Mendo de pa embazan xo ya se kerdî bi? Mi zî va:

“Ananî si.....tin, qir ettin êskerî.”

Hêcî Sêid vûnû:

— La deza, ti hîn vacî se? To her çî vatû! Huma xer xo bid to! Mi ti temî nikerdibî, mi to ra nivatibî tewe. To ra pers kerd ke se vengê xo mek?

Hês vûnû:

— Hêcî, ez se bikerî? Zaf zor na, mi ser ez mecbur biya, mi cevab eyî da!

İrfan KAYA

Qir ettin: Yok etmek.
Mendo: Bingöl merkeze bağlı bir köy.