Müftî Müjdeddin Efendi

Müftî Müjdeddin Efendi asil xo Diyarbekir’ra bi. 1950 di omebi Çolig û yew mude û derg bibê Müftî Çolig. Şarê Çolig zahf qedr û qîymetê Müftî Efendi zonayî bi.

Müftî Efendi waxtag omebi Çolig, viyabî.

Cenekê yê verin ra di qîc yi estîbî.

Zewacê xo û diyin Çolig de Zekîya Xonim viraştibî. Yew mude ra pey, Zekîya Xonim niveşîyê Çermî (cilt hastalığı) vecîyabî û rî Zekîya Xonim xerepîyabî. Müftî, Zekîya Xonim ca verdabî û ni mude de honêy zewcîyabî.

Ni geyrayîş yi zahf niromit. Müftî Efendi zevacê xo hîrîn, Elmast Xonim, viraştîbî. Elmast Xonim Müftî ra zahf conîb. Miyabin êyn di nizdê 20 û 25 sêr estîbî. Elmast Xonim ra ponc qîc ameybî dinya.

Elmast Xonim ponc qîcê xo zî ca verdabî, marê ra remeybî û yewna merdimîra şîbî. Ni vazîyet serra kê Müftî Efendî şîyabî ra. Efendî akil xo pernabî. Qeçun ra geyrayîbî, yew barakay kolîyandî kewtîbî ra û fêk yi zahf xerepîyabî.

Êw merdim zunayê şîbî. Yew merdim tevirek omebî meydon. Çoligic ni vazîyet Efendîr î qehryenî, la bele hürmet yi ra tewe kêm nêbî.

Müftî Efendi bib gejî Çolig. Her roc ameyî çarşuyê Çolig, qahevexaneyan de roniştî. Ê merdimê esayê Çolig, Müftî ra dûr vindertî. Cemaat, Müftî merdimê nezun û xirabinanid ca degişkerdîbî.

Müftî qal kerdî: însanê xirab pê huyenî keyf xo ardî. Qismek însan zî hetî xirabê ser Müftî ser di şuğulyenî.

Müftî Efendi ni akilê xo gore qayîl bî newera bizewci. Ene vazîyetê Müftî ser tayê însanê xirabîn her roc yew kêyê bölükerdîn û şev Müftî şavîtîn êw kêyê. Vatîn:

“Efendî, ni kêyê de yew kêyneka êzeb yan zî cenîya vîyê esta. Şo ho ra biwaze, duni to.”

Müftî zî dêni ra şinî, xo rî cenî vaştînî. Ni semedra kêynon û cenekon xo Müftî Efendî ra pawîtînî. Ê ra tersênî û neveciyenî Müftî ver. Ê însanê nezan û xirabîn Müftî vistibî hal û pîs.

Ê însan yew roc Müftî ra vanî:

“Yew ceneka viyê ya delalîn esta, Kâryerica. Na cênek Beledîyêd xebetyena. Reis Hilmi biwaz û eşkenû miyabîn şima bivîn û şima bizewecnû.”

Müftî, ni insanan ra inon keno û şinî Beledîya. Sekreterê Reis ra vano:

“Yew gurê mi kewt Reis, ez qayîla êy di qal bikerî.”

Sekreter xeber dona Reis, vano:

“Reis, Müftî Müjdeddin ome wo îtya, qayîlo to di qisay bikû. Ez Müftî bigerî zere?”

Reis vano:

“Biger zere.”

Reis warzenû, pay gucaqû xo qefelnenû û şinû berê makam xo, di Müftî vera.

Lew nunu, Müftî ra desta û ca mocnenû. Müftî koltix de ronişnenû, cîrî qehwê vazenû. Dima zî Müftî ra persenû:

“Efendî, çi hacê to esta? Mira vacê, ez biwini.”

Müftî vano:

“Lacem Hilmi, millet vuna yew cêneka viya ha, Hilmi het di xebîtyena. Hilmi biwazo se na cênek eşkenû bido to. Ezî ome wo qey cêneka. Ti miyabîn ma pîya virazî, ez xo rî tede bizewcî.”

Hilmi şaş beno û vano:

“Efendî, na cênek keynê mî nîya, wayê mi nîya. Waharê ponc qîcuna, miyerdê cênek reuna merd û niyetê yê û zewac çinu. Bibinî, se êkê reuna zewecîyebî? Ya bîn, ez senî eşkena cênekê şar ra vacî bê? Müftî biger?”

Qalê Reis wêşê Müftî ya nêşînî. Müftî hêrs beno, çunqalê xo keno berz û duno serê Hilmi ri. Hilmi vazdenû, zor xo erzenû teber.

Venda zabitan xo duno û vano:

“Efendî, Beledîyara lez dur fînîn. Êkê felek unû ma sarê!”

Zabitey Bêlya, Efendî tepişenî û vecênî teber.

Vazîyetê Efendî ni qeydebî. Her roc yew hadise kerdîbî.

Müftî Efendî zaf yew merdimo zunayê bî. Ruec hêla teng, kes vaharê ey nêvecîyabî. Zêde ra meselê ê ser ra viyertibî.

Demo peyîndî, çend ray berdibî niweşxaney Harpîyêt. Yew mude niweşxone de mendibî. Dima zî dinyay xo bedelnay.

Huma ce yi cennet bikû.

İrfan KAYA